Chất Tạo Màu Trong Thực Phẩm Là Gì ? Các Loại Được Phổ Biến Hiện Nay

Chất tạo màu trong thực phẩm là một trong những phụ gia được sử dụng phổ biến hiện nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ vai trò, phân loại và mức độ an toàn của chúng. Bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu chất tạo màu trong thực phẩm là gì, vì sao cần sử dụng và những lưu ý quan trọng khi lựa chọn thực phẩm

Chất tạo màu trong thực phẩm là gì

Chất tạo màu trong thực phẩm là gì ? 

Chất tạo màu trong thực phẩm là một loại phụ gia thực phẩm được sử dụng nhằm tạo màu sắc hoặc phục hồi màu sắc tự nhiên cho sản phẩm trong quá trình chế biến, bảo quản và phân phối. Chúng có thể có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc được tổng hợp bằng phương pháp hóa học.

Trong thực tế, nhiều loại thực phẩm bị mất màu hoặc biến đổi màu sắc do tác động của nhiệt độ, ánh sáng, oxy hoặc quá trình chế biến. Khi đó, chất tạo màu giúp:

• Thực phẩm có màu sắc hấp dẫn hơn

• Màu sắc đồng đều giữa các lô sản xuất

• Dễ nhận diện sản phẩm và hương vị

Chất tạo màu được sử dụng phổ biến trong bánh kẹo, nước giải khát, sữa, thực phẩm chế biến sẵn, gia vị và nhiều sản phẩm khác

Xem thêm : Chất Điều Vị Trong Thực Phẩm: Công Dụng Và Ứng Dụng

Vì sao nên sử dụng chất tạo màu trong thực phẩm

Việc sử dụng chất tạo màu không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn đóng vai trò quan trọng trong sản xuất thực phẩm hiện đại

Tăng tính hấp dẫn cho sản phẩm
Màu sắc ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận và quyết định mua hàng của người tiêu dùng. Thực phẩm có màu sắc đẹp thường được đánh giá là ngon và chất lượng hơn

Ổn định và đồng nhất màu sắc
Trong sản xuất công nghiệp, nguyên liệu tự nhiên có thể thay đổi màu theo mùa hoặc nguồn gốc. Chất tạo màu giúp đảm bảo màu sắc sản phẩm luôn đồng nhất

Khôi phục màu sắc bị mất
Quá trình gia nhiệt, tiệt trùng hoặc bảo quản lâu ngày có thể làm thực phẩm nhạt màu. Chất tạo màu giúp phục hồi màu sắc ban đầu

Hỗ trợ nhận diện sản phẩm
Màu sắc còn giúp phân biệt hương vị, dòng sản phẩm hoặc thương hiệu trên thị trường

Vì sao nên sử dụng chất tạo màu trong thực phẩm

Chất tạo màu trong thực phẩm gồm những loại nào ?

Hiện nay, chất tạo màu trong thực phẩm được chia thành hai nhóm chính: chất tạo màu tự nhiên và chất tạo màu tổng hợp.

Chất tạo màu tự nhiên

Chất tạo màu tự nhiên có nguồn gốc từ thực vật, động vật hoặc khoáng chất. Một số ví dụ phổ biến:

• Curcumin (từ nghệ)

• Beta-carotene (từ cà rốt, bí đỏ)

• Anthocyanin (từ hoa quả có màu đỏ, tím)

• Chlorophyll (từ lá xanh)
  

Ưu điểm:

• Nguồn gốc tự nhiên

• Được người tiêu dùng tin tưởng

• Phù hợp với xu hướng “clean label”
  

Hạn chế:

• Độ bền màu kém

• Dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và pH

• Chi phí cao hơn

chất tạo màu trong thực phẩm

Chất tạo màu tổng hợp

Chất tạo màu tổng hợp được sản xuất bằng phương pháp hóa học và thường được ký hiệu bằng mã E (E100 – E199).

Ưu điểm:

• Màu sắc tươi, ổn định

• Độ bền cao

• Chi phí thấp

• Dễ kiểm soát trong sản xuất
  

Hạn chế:

• Người tiêu dùng e ngại về độ an toàn

• Cần tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng cho phép

Xem thêm : Chất Tạo Nhũ Trong Thực Phẩm Những Điều Cần Biết

So sánh chất tạo màu tự nhiên và chất tạo màu tổng hợp

Việc lựa chọn giữa màu tự nhiên hay tổng hợp thường khiến các nhà sản xuất đau đầu. Dưới đây là phân tích chi tiết để bạn có cái nhìn rõ nét nhất:

Chất tạo màu tự nhiên

• Độ bền màu: Đây là điểm yếu lớn nhất. Màu tự nhiên khá nhạy cảm, dễ bị biến đổi hoặc phai nhạt dưới tác động của nhiệt độ cao (khi nấu, nướng) hoặc ánh sáng mặt trời
• Cường độ màu: Màu thường có tông dịu nhẹ, không quá rực rỡ. Để đạt được màu sắc mong muốn, nhà sản xuất cần sử dụng một lượng lớn dịch chiết
• Giá thành: Do quy trình chiết xuất phức tạp và nguồn nguyên liệu thô phụ thuộc vào nông nghiệp, chi phí của màu tự nhiên thường rất cao
• Tính an toàn: Được đánh giá là cực kỳ an toàn, thậm chí một số loại còn chứa chất chống oxy hóa tốt cho sức khỏe
• Hương vị: Đôi khi màu tự nhiên vẫn giữ lại mùi đặc trưng của nguồn gốc (ví dụ màu nghệ có thể hơi hăng nhẹ), điều này cần được tính toán kỹ trong công thức phối trộn

Chất tạo màu trong thực phẩm

Chất tạo màu tổng hợp

• Độ bền màu: Rất ấn tượng. Màu sắc cực kỳ ổn định, không bị biến chất trong suốt quá trình chế biến và thời hạn sử dụng lâu dài của sản phẩm
• Cường độ màu: Chỉ cần một lượng siêu nhỏ (vài mg) đã có thể tạo ra màu sắc cực kỳ bắt mắt và tươi sáng
• Giá thành: Đây là ưu thế tuyệt đối. Quy trình sản xuất công nghiệp giúp giá thành loại màu này rất rẻ, giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất
• Tính an toàn: Chỉ an toàn khi sử dụng đúng liều lượng quy định. Nếu dùng quá mức có thể gây ra các phản ứng không tốt cho sức khỏe, đặc biệt là với trẻ em
• Hương vị: Hoàn toàn tinh khiết, không mùi và không vị, giúp giữ nguyên bản hương vị đặc trưng của thực phẩm

Lưu ý khi sử dụng chất tạo màu trong thực phẩm

Để đảm bảo an toàn, bạn cần lưu ý một số điểm sau khi sử dụng chất tạo màu:

• Tuân thủ liều lượng: Chỉ dùng lượng khuyến nghị (thường dưới 0.1-0.5% tùy loại) để tránh dị ứng hoặc ngộ độc. Ví dụ, màu vàng số 5 có thể gây phản ứng ở người nhạy cảm
• Chọn nguồn uy tín: Ưu tiên sản phẩm có chứng nhận FDA hoặc Bộ Y tế Việt Nam, tránh hàng trôi nổi. Kiểm tra nhãn mác rõ ràng
• Ưu tiên tự nhiên: Với màu tự nhiên, bảo quản ở nơi mát mẻ để tránh biến đổi (ví dụ: màu xanh lá dứa chỉ giữ được 1 tuần ở tủ lạnh)
• Kiểm tra dị ứng: Một số người có thể phản ứng với màu tổng hợp như tăng động ở trẻ em. Nên thử nghiệm nhỏ trước
• Tránh lạm dụng: Tập trung vào thực phẩm toàn phần để giảm phụ gia, vì chế độ ăn nhiều chất tạo màu nhân tạo có thể ảnh hưởng tiêu cực

Ứng dụng của chất tạo màu trong thực phẩm

Ứng dụng của chất tạo màu trong thực phẩm hiện nay

Chất tạo màu được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành hàng thực phẩm như:

• Bánh kẹo: tạo màu sắc bắt mắt, đa dạng hình thức

• Nước giải khát: giúp sản phẩm có màu sắc đồng nhất, dễ nhận diện

• Sữa và chế phẩm từ sữa: tăng tính hấp dẫn thị giác

• Thực phẩm chế biến sẵn: xúc xích, chả, đồ hộp

• Gia vị và thực phẩm tiện lợi: bột nêm, mì ăn liền
  

Hiện nay, xu hướng thị trường đang dần chuyển sang sử dụng chất tạo màu tự nhiên, thân thiện với sức khỏe và môi trường, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng

Qua bài viết trên, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn chất tạo màu trong thực phẩm là gì, cách phân loại và những lưu ý quan trọng khi sử dụng. Việc lựa chọn và sử dụng chất tạo màu đúng cách không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng và tuân thủ quy định hiện hành